Humor in Boeken, een korte les.

Wanneer wij Albert Thibaudet mogen geloven, is de romancompositie een erfenis van het theater. Voor het boek de glimlach en de stille traan, soms onderscheidloos in elkaar overglijdend, – voor het toneel enerzijds de daverende een aanstekelijke lachbui, anderzijds de krampachtige snik, het luide wenen, het hoofd in de handen, de nagels in de handpalm, de schilderachtige bijverschijnselen van de door een ganse gemeenschap begane Katharsis. Reeds bij Shakespeare kroop nu en dan het bloed waar het niet gaan kon (kroop het romanciersbloed waar het in het theater niet gaan kon).vest002_p09

Simon Vestdijk geeft ons een klein overzicht van het tragisch-komische in de literatuur:

Dickens strooit zijn ‘fools’ virtuoos door een heel boek heen, -maar men weet steeds wanneer de ‘fool’ aan het woord is. Thacekray volgt de 18e eeuwse traditie: hij is soms komisch, nooit tragisch. Poe is ernstig; zijn humoresken zijn mislukt, Melville krampachtige humor, slecht afgebakend. Over Tolstoj (zelden humoristisch), Balzac (humoristische typen goed afgebakend) en Flaubert humor alleen in Bouvard et Pécuchet, al doet Charles Bovary – ‘Cha’Bovary’! – ons vaak aarzelen), zouden analoge opmerkingen te maken zijn. Eerst Dostojewski, en vooral Emily Brontë, hebben romans geschapen waarin het komisch en het tragische, vaak in hun extreme vormen, onontwarbaar door elkaar heenlopen, niet als het ‘tragisch-komische’ van het theater, dat eigenlijk alleen maar komisch is, met wat toegevoegd leedvermaak of sentimentaliteit, maar in de vorm van een combinatie, zoals die ook door het werkelijke leven om de haverklap geleverd wordt.

bron: Simon Vestdijk, Essays in Duodecimo

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s