Ecce Homo, ‘Waarom ik zo wijs ben’

Uit Nietzsches autobiografie:

De wanverhouding tussen de grootte van mijn taak en de kleinheid van mijn tijdgenoten is hierin tot uitdrukking gekomen dat men mij noch gehoord noch zelfs maar gezien heeft. Ik leef voor eigen rekening.

Het laatste wat ik zou beloven, zou zijn de mensheid te ‘verbeteren’. Door mij worden geen nieuwe afgoden opgericht; de oude mogen erachter komen hoe het is om op lemen voeten te staan. Wie de lucht van mijn geschriften weet in te ademen, weet dat het een berglucht is, een krachtige lucht. Je moet ervoor geschapen zijn, anders is het risico niet gering dat je er kou in vat. Het ijs is vlakbij, de eenzaamheid is enorm- maar zo rustig als alle dingen in het licht liggen! zo vrij als je ademt! zoveel als je onder je voelt! – Filosofie, zoals ik haar tot nu toe heb opgevat en in praktijk gebracht, betekent uit vrije wil in ijs en hooggebergte leven – al het vreemde en problematische in het bestaan opzoeken, al datgene wat tot nu toe door de moraal in de ban was gedaan.

De verborgen geschiedenis van de filosofen, de psychologie van hun grote namen kwam voor mij aan ’t licht. – Hoeveel waarheid verdraagt, hoeveel waarheid waagt een geest? dat werd voor mij steeds meer de eigenlijke maatstaf. Dwaling (-het geloof aan ’t ideaal-) is geen blindheid, dwaling is lafheid…

De mens met inzicht moet niet alleen zijn vijanden liefhebben, hij moet ook zijn vrienden kunnen haten. Je beloont een leraar slecht door altijd maar zijn leerling te blijven. En waarom willen jullie niet aan mijn krans plukken? Jullie hadden jezelf nog niet gezocht: toen vonden jullie mij. Zo doen alle gelovigen; daarom heeft alle geloof zo weinig om het lijf. Nu gebied ik jullie mij te verliezen en jezelf te vinden; en pas als jullie mij allemaal hebt verloochend, wil ik naar jullie terugkeren…ecce-homo

 Waarom ik zo wijs ben

Ik bezit een fijnere neus voor de tekenen van opgang en neergang dan ooit een mens heeft gehad, ik ben hiervoor de leraar par excellence.

Mensen die zwijgen missen bijna altijd de nodige verfijning en wellevendheid van hart; zwijgen is een verwijt, iets inslikken leidt noodzakelijkerwijs tot een slecht karakter, – het is zelfs slecht voor de maag.

Absoluut niets meer aannemen, tot zich nemen, in zich opnemen, – absoluut niet meer reageren… De grote intelligentie achter dit fatalisme, dat niet zozeer moed om te sterven is als wel levensbehoud onder de meest levensgevaarlijke omstandigheden, is het reduceren van de stofwisseling, de vertraging ervan, een soort wil tot winterslaap. Een paar stappen verder in deze logica, en je bent bij de fakir die wekenlang in een graf slaapt…. Omdat je jezelf te snel zou verbruiken als je zou regeren, reageer je helemaal niet meer: dat is de logica. De ergernis, de ziekelijke kwetsbaarheid, het onvermogen om wraak te nemen, het verlangen en de dorst naar wraak, het gifmenger in elke zin – dat is voor iemand die uitgeput is stellig de nadeligste manier van reageren: een snel verbruik van zenuwenergie.

Als ik oorlog voer met het christendom, dan ben ik daar de aangewezen persoon voor omdat ik van die kant geen noodlottigheden en remmingen heb ervaren, – de meest serieuze christenen zijn me altijd welgezind geweest.

De omgang met mensen stelt mijn geduld in niet geringe mate op de proef; mijn humaniteit bestaat niet uit medegevoel voor hoe het met de mens gesteld is, maar uit het uithouden van dat medegevoel… Mijn humaniteit is een voortdurende zelfoverwinning. – Maar ik heb eenzaamheid nodig, dat wil zeggen genezing, terugkeer tot mezelf, de adem van een vrije, lichte, speelse lucht…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s