Introductie in Cynismen: Portret van de Hondse Filosoof

Ben ik in mijn onderzoek aan het vallen of aan het klimmen? Vallen we met z’n allen tot we ooit weer opgevangen worden? Of zijn we eenmaal hard op onze bek gegaan en moeten we nu langzaam weer klimmen? In een vallend landschap? Omhoog lopen tegen een roltrap die naar beneden gaat… In deze zoektocht heb ik menselijke opponenten nodig om hier grip op te krijgen. Calvijn en Kierkegaard zitten al op zolder, Nietzsche komt in de buurt en de rest loopt onrustig rond. Het volgende boek is ‘het portret van de hondse filosoof’ . Op de omslag staat Diogenes die z’n drinknap weggooit en op de titelpagina een quote van Nietzsche. We kunnen beginnen.172362258-cynismen

Doordat de schrijver (Michel Onfray) Lucretius bestudeert, en zijn ironie, ontdekt hij de verschrikkelijke leegheid van de kunstmatige systeemwereld. De liefde, God en de hartstocht is gedood. Hij leert hoe het is (ook al vonden ze de aandacht aan zelfvorming maar onzinnig en heidens op de universiteit) om in je ééntje zin te geven, daarvoor moet je op jezelf vertrouwen, je zelfbeheersing oefenen, je eigen vermogens beheersen, de wil trainen, van jezelf een object maken en dat transformeren tot een subject, het slechte temmen en de ironie praktiseren.

‘Voor de filosofie waren we onrustig en verscheurd, de filosofie moet ons rustig maken. En de relatie leerling-leraar is hierbij uit de mode, maar is wel fundamenteel belangrijk om elke moment van ontwikkeling een precieze plaats krijgt. En dat moet in een eeuw die zich vrijwel volledig heeft gewijd aan de kudde, en die zonder ophouden reclame maakt voor groepen.’

Lucretius bood een beeld zonder zonde en verdoemenis, maar een pragmatische ethiek. Materialistisch, atheïstische, epicurisme. Een gedicht van een Latijnse filosoof onderwees een ethiek zonder God, wat Gilles Deleuze een rustig atheïsme noemt en wat kenmerkend is voor ‘een filosofie waarin God geen probleem is, het niet-bestaan of zelfs de dood van God zijn geen problemen, maar integendeel voorwaarden die je als vervuld moet beschouwen om aan de echte problemen toe te komen. Er is een alternatieve ethiek nodig, een heidens denken.

Ook in de levensbeschrijving van Plotinus door Porphyrius vind hij dezelfde aandacht terug voor het concrete, voor het dagelijkse leven, en de wil om een filosofisch bestaan te bevorderen. Ook Socrates vind hij zeer leerzaam; Ik maak me absoluut niet druk om datgene waarover het merendeel van de mensen zich druk maakt. Ik probeer elk ervan te overtuigen dat het belangrijker was zich te bekommeren om wat men is dan om wat men bezit, ten einde zo uitnemend en verstandig mogelijk te worden’ (Plato, Apologie 36C).

Ook doet hij een saluut aan de euchieten vanwege hun wijsheid: zij weigerden de arbeid en brachten het merendeel van hun tijd door met nietsdoen. Wanneer zij zich niet overgaven aan het farniente, dan was het om te dansen of drugs in te nemen.

Ook getuigt hij dat Diogenes niet een honds iemand is, maar een filosoof die langzaam zijn maskers heeft afgeworpen om hondse zeden te stellen, omdat hij dacht dat dat de beschaving geluk zou brengen. Diogenes stelt dat de uiteenzettingen van een filosoof doortrokken moeten zijn van die wrange zachtheid die zijn tanden kan zetten in de menselijke wonden. En over deze hondse filosoof gaan we het hebben; morgen meer.

Advertenties

2 thoughts on “Introductie in Cynismen: Portret van de Hondse Filosoof

  1. wordt dan ook verklaard hoe in vredesnaam het DOLCE FARNIENTE iemand ook maar een greintje voldoening kan geven? Daar zou ik dan wel eens over willen filosoferen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s