Moraal zonder God? Functie zonder waarheid?

Ik heb een onderzoek gevonden over de beperktheden van een moraal zonder God. Dit onderzoek is afkomstig van Dr. Patrick Loobuyck en het bevat een pleidooi voor moreel fictionalisme.

‘Over de secularisering van het wereldbeeld – de overgang van een theïstische naar een modern, wetenschappelijk wereldbeeld zonder God – en de eventueel dramatische gevolgen hiervan voor de moraal bestaan nog heel wat onopgeloste vragen. De een ziet het wegvallen van religieuze levensbeschouwingen als vrijheid voor het rationalisme, de ander als vrijgeleide voor onverschilligheid.’

Zijn er inmiddels al dramatische gevolgen door mijn eigen secularisering en moet ik terug naar het moraal (met God)?

‘De seculiere moraalfilosoof komt terecht in de volgende paradoxale situatie: moraal is essentieel categorisch, maar voor categorische imperatieven is er in een seculier universum geen plaats. Om een uitweg te vinden doen we een beroep op het ‘moreel fictionalisme’. Het functionalisme biedt de mogelijkheid het morele discours te behouden zonder het voor waar aan te zien.’

Voor de tweede keer wordt de Bijbel geciteerd .

‘’In zijn eerste brief aan de Corinthiërs schrijft Paulus: ‘Want joden blijven tekenen eisen, en Grieken wijsheid (sophia) verlangen. Maar wij verkondigen een gekruisigde Christus, voor joden een aanstoot, voor heidenen een dwaasheid, maar voor hen die geroepen zijn, joden zowel als Grieken, Gods kracht en Gods wijsheid.’(1 Kor 1, 22-24) De afwijzende houding tegenover filosofie vinden we terug bij Tertullianus (ca. 160-222). Volgens de Carthaag heeft Athene niets met Jeruzalem, de ketterse Academie niets met het christendom te maken. Christenen hebben als leerlingen van de hemelen niets te leren van de leerlingen van Griekenland, de vrienden van de dwaling.’’9789055736416-178

Het geloof komt me niet zomaar aanwaaien, het eenvoud van hart ook niet. Toch wil ik het geloof, geloof dat niet kapot kan. De rede valt te bevechten. Toch blijf ik filosoferen, maar niet als vriend van de dwaling, maar om te onderzoeken wat er gedacht kan worden vanuit de Bijbel, wat ik blijkbaar nog steeds als autoriteit zie, ondanks haar absurde denkbeelden en het feit dat steeds minder met haar inhoud kan. We lezen verder en zien dat de filosofie toch wordt binnengehaald als bondgenoot van het geloof.

‘De God van Abraham, Izaäk, Jacob en Jezus Christus wordt vervangen door de God van de filosofen. Of nog: de God van het geloof valt samen of moet wijken voor de God van de rede. Clemens van Alexandrie (ca. 150-213) beschouwt de Griekse filosofie als een voorbereiding tot het geloof dat de ware wijsheid brengt, de philosophia christiana. En terwijl Origenes en zijn collega’s zorgden voor een platonisering van het christendom, stond Augustinus in voor een christianisering van het platonisme. Origenes en Gregorius van Nyssa wilden de christelijke leer begrijpen en dachten dat Plato hierbij de beste hulp was; Augustinus was eerder uit op een christelijke lezing van het platonisme (Decorte, 1992: 48ff.) Augustinus zegt: om tot de wijsheid te komen is geloof noodzakelijk maar onvoldoende. Geloof op zich is onvolmaakt en vraagt om verdieping door inzicht. Dit inzicht kan echter niet buiten het geloof gevonden worden, hoewel de heidense cultuur wel waardevolle elementen bevat die christenen kunnen overnemen. Op het einde van de Oudheid betekent filosofie voor de christenen een poging, om uitgaande van het geloof, de betekenis van de werkelijkheid en de zin van het menselijk bestaan te ontsluiten. Wij zouden deze geloofsverheldering nu ‘theologie’ noemen. In de middeleeuwen werden alle problemen op basis van de bijbel en de openbaring bediscussieerd, de theologie was de koningen van den wetenschappen. De tegenstelling tussen filosofie en theologie ontstond pas aan het einde van de middeleeuwen.’

Nou, dan reizen we nog eens terug naar de middeleeuwen, al wil ik die bezoekjes wat minderen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s