Ds. Spiers over filosofie in de kerk.

ds. Spier schreef het boek Van Thales tot Sartre, een van de eerste verhandeling over de geschiedenis van de filosofie vanuit protestants-christelijke zijde.

‘Verreweg het merendeel van de filosofen uit alle eeuwen gaan niet uit van het geloof in de almachtige Schepper, die Zijn wereld onder Zijn wet stelde. Maar het feit, dat alle mensen onder wetten gesteld zijn, kan geen weldenkend mens ontkennen. Want de ongelovige weet wel van de denkwetten, natuurwetten en schoonheidswetten, maar niet van de goddelijke eis voor ieder mens om de HERE lief te hebben boven alles en de naaste als zichzelf. Welnu, de denker, die Gods Woord niet kent of er niet mee rekent, zal voor zichzelf toch antwoord moeten geven op de vraag: als er geen God is, die de wet stelt aan de geschapen werkelijkheid, wie of wat stelt die wet dan wel?’

Leuk om het vanuit deze hoek te benaderen. Een gelovige die tussen Calvijn en ‘de filosoof’ in zit, wat mij betreft.

‘Zo zijn er vandaag protestantse denkers, die christelijke denkbeelden verbinden met gedachten uit de existentiefilosofie naar het voorbeeld van Kierkegaard. Zulk denken Vincent-van-Gogh-Het-uitgaan-van-de-Hervormde-Kerk-te-Nuenen-i26243verduistert  de waarheid van het Woord Gods, ondermijnt de kracht van het christelijk geloof en houdt de voortgang van Gods Koninkrijk in de wereld tegen.’

Ha! Daar ga ik al. Op een van de eerste bladzijdes lig ik er al uit. Wat heeft hij er dan precies op tegen, op mijn poging om via een Kierkegaard bij mijn geloof te komen?

‘Zo kan de existentiefilosofie, die het menselijk bestaan ziet als enkel zelf-worden uit zichzelf en door zichzelf en tot zichzelf, wel hoog opgeven van de menselijke vrijheid, die hierin aan de dag treedt, maar het is een vrijheid, die als laatste perspectief de mislukking heeft. Wie van God en Zijn Woord niet uitgaat, heeft geen inzicht meer op het eeuwige leven, dat als een onwankelbare belofte in CHRISTUS zin en vastheid geeft aan het leven van allen, die naar Zijn wetten horen.’

Gedoemd tot mislukking dus. Maar dat is wanneer je het zelf-worden als hoogste doel gaat zien. Doe ik dat? Nee, maar het is wel hoogst belangrijk. Mag dat? Wat voor rol speelt de (existentie) filosofie in mijn leven?

‘De moderne existentiefilosofie is een richting, die bijna heel de wijsbegeerte in antropologie laat opgaan. Daar het reformatorische christendom nog niet tot een beoefening van de wijsbegeerte gekomen is, is sinds de nieuwe tijd de filosofie vooral in handen gekomen van zulke geesten, die óf persoonlijk met het christelijk geloof hadden afgerekend, óf aan de christelijke religie, die zij nog min of meer aanhingen en soms voluit beleden, geen fundamentele invloed op hun wijsgerige conceptie toegekend hadden.’

Filosofie gaat dus te ver. En ik ben één van die geesten. Ik hang het nog op mijn manier en heb wellicht mijn christelijke religie geen fundamentele invloed toegekend, al ben ik daar wel naar op zoek.

‘Het blijkt dat de reformatie, die niet alleen op kerkelijk terrein een grote omkeer gebracht heeft, maar ook van invloed is geweest op de cultuurontwikkeling van Europa, helaas geen eigen wijsbegeerte uit de wortel van het evangelie heeft voortgebracht. Daarom heeft men in protestantse kring geen voldoende verweer gehad tegen een geseculariseerde filosofie, die in de nieuwe tijd de geesten ging veroveren.’

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s