Kierkegaards sloopt de kerk en strijdt voor eerlijkheid.

Bij Kierkegaard vinden we begrippen als eenzaamheid, verworpenheid, het absurde en de angst als oerelementen van het menselijk zijn. Men treft ze ook in de moderne kunst, in de lyriek en  bijzonder opvallend in de dramatische literatuur na 1945. Dit werd steeds meer geradicaliseerd door de afname van religiositeit waarmee zij bij Kierkegaard  verbonden was, nu gaan ze steeds meer samen met onverschilligheid en/of atheïsme. Kierkegaard is opgetreden als de grote afbreker, in dit opzicht alleen met Nietzsche te vergelijken, die de bijl legt aan de wortel van wat in tweeduizend jaren is opgebouwd. Hem wordt dan ook verweten dat zijn aanval op de kerk van zijn tijd iedere mogelijkheid van een kerk in gevaar heeft gebracht.

In m’n eigen werk vind ik dezelfde elementen. Ik zit in ieder geval niet in een onbewimpeld atheïsme of een religieuze onverschilligheid. Wil ik iets afbreken, en zo ja, wat? Met God als leidsman mag en kan ik voor mijn gevoel maar zeer weinig zeggen. In het nadenken hierover word ik ook nog geconfronteerd met het volgende:S_ren_Kierkegaard

Is het levenslang geconcentreerd zijn op en wroeten in eigen ‘existentie’ met haar bedreigingen en haar uiteindelijk uitlopen op de dood niet een zekere zwakheid?

Ja, dat denk ik ook. Ik stel me wel eens voor hoe God z’n filosoferende schaapjes ontvangt in de nieuwe Wereld. Over de bol aaiend , hen geruststellend dat de rest het inderdaad niet zo goed wist. Maar dat zij het er niet beter hebben afgebracht. En dat de filosoof dan als een klein kind beduusd z’n hoofd knikt. Dat lijkt me de enige optie die God tegenover ons gemartel kan hebben. Dat het martelen niet nodig was. Dat we gewoon mochten zijn, en misschien zelfs genieten. (Of moeten de filosofen branden omdat ze zoals God wilden zijn)

Al met al kan men van Kierkegaard zeggen dat geen mens die eens door zijn denken getroffen is, uit dit avontuur onveranderd te voorschijn treedt (Ik merk nu al dat dit ook voor mij geldt). En meer algemeen gezegd: de wereld na Kierkegaard ziet er onherroepelijk anders uit. Dit kan slechts van zeer weinig groten zoals Socrates en Kant gezegd worden.

In ieder geval is Kierkegaard van zo’n grote waarde dat ik het niet laat bij dit inleidende stuk van Störig en pak ik er een boek bij van Gardiner. Daarna stap ik wellicht over op zijn originele werken in de hoop dat hij op zolder terecht komt, zodat het persoonlijk kan worden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s