Nietzsche. Dit wordt een feestje.

Nietzsche’s bespiegelingen hebben dikwijls geen speciale volgorde. Dat betekent dat het veel makkelijker is zich in zijn werk te verdiepen dan in dat van menig andere filosoof, en zijn vaak geuite afkeer van systematiek houdt bovendien nog in dat men dat met een gerust hart kan doen.

Zijn hoofdgedachte, die ik in het begin van dit inleidende boekje meekrijg, is dat we gedoemd zijn ten onder te gaan als we geen radicaal nieuw begin maken. En dat omdat we de funeste gevolgen ondervinden van meer dan tweeduizend jaar fundamenteel verkeerd denken over bijna alles wat van essentieel belang is. Dit geeft carte blanche aan mensen die wel iets voelen voor het idee van een radicale breuk met hun hele culturele verleden. Nietzsche maakte zich geen enkele illusie over de mogelijkheid van zo’n schisma.Nietzsche

Dus sinds de messias en heiland Jezus Christus is gekomen om de wereld te verlossen is het volgens Nietzsche allemaal verkeerd gegaan…

Nietzsche ontwikkelde zich tot een voorbeeld van hoe de moderne mens, die opgesloten was in de decadente cultuur van de negentiende eeuw, waarin hij niet van plan was om verzet te tonen zoals anderen, maar radicale hervorming. Hij gaf zich niet over aan de ledigheid maar schreef op een tempo die me aan Calvijn doet denken. Omdat er zoveel te lezen is van zijn hand, zijn er ook vele verkeerde interpretaties ontstaan. Als je Nietzsche leest alsof het allemaal gelijktijdig is geschreven, zal je op vele dwaalsporen kunnen komen. Het aantal boeken dat hij heeft gepubliceerd, is op zichzelf al indrukwekkend, maar hij schreef bijna evenveel wat niet gepubliceerd werd, en ongelukkigerwijs zijn veel van zijn onuitgegeven aantekeningen (de Nachlass) bewaard gebleven. Er zijn schrijvers die zonder vermelding uit deze aantekeningen citeren, wat een bijzonder riskante procedure maakt, omdat het veel onuitgewerkte gedachten zijn. Sommigen zeggen ook dat deze krabbels z’n echte werk is en z’n boeken een ingewikkelde systeem van versluierde beweringen. Hij was een stilist en het manipuleren van zijn teksten door anderen heeft gezorgd voor de grote mythevorming rondom zijn persoon.

Dit wordt nog gezellig als ik hem bij Calvijn op zolder zet. Zal die tegenstelling al eerder gevormd zijn? Dat moet haast wel. Eerst verder.

Nietzsche’s werk voldeed aan geen enkele denkbare norm van nauwkeurigheid, laat staan aan de normen die golden in de bestudering van de oude Grieken. Al snel werd hij met grof geschut aangevallen door een oude vijand uit zijn schooldagen, Ulrich von Wilamowitz-Moellendorf, die hem betichtte van onwetendheid, verdraaiing van de feiten en bespottelijke vergelijkingen tussen de Griekse cultuur en de moderne wereld.         Nietzsche was een mislukt scheppend kunstenaar. Hij behoort bij uitstek tot die klasse schrijvers, die op hun best ongeëvenaard veel inzichten hebben, en die op hun slechts hooghartig en louter verwarrend zijn; die, omdat ze niet in staat zijn zelf kunstwerken voort te brengen, het werk van anderen plunderen om hun eigen visie te voeden. Hij staat zich zichzelf een aanzienlijke speelruimte  toe, waardoor de lezer wordt bestookt met kwesties die in elkaar in zo’n hoog tempo opvolgen, dat het resultaat tot diens wanhoop niet te bevatten is. In zijn autobiografie Ecce Homo feliciteert hij zichzelf ook om z’n opmerkelijk goede neus. Onnauwkeurig en roemloos en ruzie; een goede mix voor een genie. Ik kan niet wachten op wat op komen gaat.

Advertenties

3 thoughts on “Nietzsche. Dit wordt een feestje.

  1. Aber es ist mit dem Menschen wie mit dem Baume. Je mehr er hinauf in die Höhe will, um so stärker streben seine Wurzeln erdwärts, abwärts, in’s Dunkle, Tiefe – in’s Böse.

  2. Man täuscht sich jedesmal, wenn man einen Fortschritt von einem Ideal erwartet; der Sieg des Ideals war jedesmal bisher eine retrograde Bewegung.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s