Kritiek op Kant en Marx op de stoep

Ook Kant heeft veel kritiek gekregen. Sommigen zeggen dat hij z’n filosofie uit de lege hoed tovert, geheel uit zichzelf, waardoor er van alles te krijgen is. Zo zou hij met de ‘kritiek van de zuivere rede’ de religie een doodsteek hebben toegebracht, maar uit medelijden voor christelijke vriendjes laat hij ‘de praktische rede’ het bestaan van God waarborgen.

Ook wordt gezegd dat Kant te rationeel te werk gaat en de irrationele krachten van de mens onderschat. En dat terwijl hij vergeleken met andere Europese filosofen zeker niet meer rationeel te werk gaat, hij heeft het gebied van het verstand buitengewoon ingeperkt. Hij wist zeer goed dat de mensen zich door hun gevoelens laten leiden. Maar hij rekende dit alles tot de ‘lagere’ sfeer van de louter zinnelijke gevoelens van behagen en onbehagen, respectievelijk tot het ‘lagere’ begeertevermogen: voor een consequent zedelijk handelen wilde hij zich niet op zulk een gevoelsbasis verlaten.images-1

Zelf vond Kant het overigens niet gevaarlijk om weerlegd te worden, maar om niet begrepen te worden.

De geschiedenis van de wijsbegeerte in de negentiende eeuw was voor een zeer groot deel de verwerking, verbreiding, bestrijding, vervorming en het weer opvatten van Kants ideeën. Niemand, die aanspraak maakt in de wijsbegeerte iets nieuws en zelfstandigs te presteren, kan met zuiver geweten de studie van Kants kritische werk verwaarlozen. ‘De filosofie zal nooit meer zo naïef kunnen zijn als in vroegere, eenvoudiger tijden; zij heeft zich moeten wijzigen en verdiepen, omdat Kant geleefd heeft.’

Al met al lijkt me dit een uitstekend argument om Immanuel Kant binnen te laten, hem weigeren zou dom zijn. Hem accepteren is daarentegen spannend. Wat nu?

Ik stel de keuze uit. Voordat ik Kant nader onderzoek ga ik verder met de andere denkers. Er moet een overzicht komen van geschikte kandidaten. Ik merk dat Karl Marx zich opdringt, hij springt uit de massa en schreeuwt dat ik hem eerst moet aanhoren voor ik verder kan met wat dan ook.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s